Pijpen Halve Maanstraat

Tijdens onderzoek aan de Halvemaanstraat is in 2017 een klein kuiltje gevonden dat gevuld was met één klein potje en een grote hoeveelheid pijpenkoppen en -stelen. Na zorgvuldig puzzelen zijn er maarliefst 62 complete kleipijpen gereconstrueerd, een echt unieke vondst.

Om ze goed te onderzoeken zijn de pijpen naar een externe specialist gestuurd, Jan van Oostveen. Hij heeft de pijpen volledig beschreven, geanalyseerd en gerapporteerd en zijn onderzoek is als een hoofdstuk opgenomen binnen het omvangrijke onderzoeksverslag “De Halvemaanstraat, Zutphense Archeologische Publicaties 150” (nu te koop in de Zutphense boekwinkels). Wat is hier nu precies gebeurd?

Van de 62 pijpen zijn er 56 van lokale productie, mogelijk uit Deventer maar zeer waarschijnlijk uit Zutphen van de hand van Berend Harscamp. Berend had vanaf 1681 voor twaalf jaar een monopolie gekregen om in Zutphen kleipijpen te produceren. De andere zes pijpen komen uit Gouda en kunnen op basis van de merkjes rond 1690 worden gedateerd. De pijpen hadden een steellengte variërend van 20 tot 25 centimeter. Daarmee waren het niet de meest luxe en dure pijpen en worden ze gezien als pijpen voor de werkende klasse. Kleipijpen worden praktisch overal in Zutphen gevonden, ze waren namelijk lang en dun en dus erg kwetsbaar. Eenmaal gebroken kon je niks meer met een pijp en dan werden die vaak gewoon weggegooid. Zo kwamen ze overal in de bodem terecht. Dát je fragmenten van kleipijpen aantreft is dus heel normaal, maar een kuil vol met praktisch complete pijpen is zeer bijzonder.

 

Deze gevonden pijpen hebben allemaal dezelfde datering: rond 1690. Ze zullen dus rond dat jaar in de grond zijn gekomen. Door wie zijn ze in de grond gestopt? Daarvoor moeten we kijken naar de archeologische sporen en de archieven. 
De kleipijpen zijn aangetroffen in de hoek van een groot perceel, een hof of grote tuin achter de huidige woningen Laarstraat 85 t/m 89. Het perceel waarop de pijpen zijn aangetroffen was in 1654 in handen gekomen van stadchirurgijn Thomas Portou. Hij overleed in 1659 in functie als chirurgijn-generaal op ‘s lands vloot. Zijn vrouw, Jenneken Wentholt, overleed in 1681, waarna hun zoon, Thomas Portou, het perceel in handen kreeg. Thomas trouwde in het jaar 1689 met Christina Louisa Harts. Zij hadden toen dit hof aan de Halvemaanstraat en twee huisjes aan de Melatensteeg. Daarnaast hadden ze samen met Thomas’ zus Sara ook Houtmarkt 60 in bezit en in 1694 kochten ze er Korte Hofstaat 1 bij. De datering van het complex rond 1690 ligt zeer dicht bij het trouwjaar van Thomas Portou en Christina Louisa Harts in 1689. Hoewel we geen harde aanwijzing hebben, lijkt het ons heel waarschijnlijk dat Thomas en Christina een groot bruiloftsfeest hebben gegeven in hun eigen grote hof en dat er tijdens dit feest stevig werd gerookt. Na afloop van het feest zullen de restanten van het feest zijn opgeruimd, waarbij het heel opvallend is dat de kleipijpen in één kuiltje terecht zijn gekomen in de hoek van het perceel en niet in een grote afvalkuil met allerlei materiaal. Hier had men vast een ceremoniële betekenis voor, maar de betekenis hiervan ontgaat ons.

Bron:Erfgoedcentrum

Lokaties

Waar in de stad vinden we de genoemde panden.

Klik op de oude kaart van Zutphen 1649 en kom in het hedendaagse Google Maps met daarop verwijzingen naar de panden met huisnamen. 

Sneeuw in Zutphen vanuit de lucht

Een prachtig beeld van Zutphen krijg je als je met een drone over het besneeuwde dakenlandschap van onze historische stad. Steven de Vries stelde mij deze prachtige serie ter beschikking en de bezoekers van KijkopZutphen mee te laten genieten. Uiteraard kunt u uw waardering achterlaten als u deze pagina hebt bezocht. (klik op een foto om de slideshow te zien)

Geniet ervan!

Beginnen

Het is gemakkelijk om te beginnen met het maken van uw website. Als u al iets van de basisprincipes weet kan dat helpen.

Wat is een contentbeheersysteem?

Een contentbeheersysteem is software die u in staat stelt eenvoudig webpagina's aan te maken en te beheren, door het aanmaken van de inhoud te scheiden van het mechanisme dat nodig is om het op het web te tonen.

Bij deze site wordt de inhoud opgeslagen in een database. Hoe het eruit ziet wordt bepaald door een template. De Joomla! software brengt het template en de inhoud bij elkaar om zo een webpagina te maken.

Website and beheergedeelte

Uw website heeft in feite twee afzonderlijke delen. De website (ook wel voorkant genoemd) is wat de bezoekers van uw site zullen zien. Het beheergedeelte (ook wel achterkant genoemd) wordt alleen gebruikt door de personen die uw site beheren. U kunt het beheergedeelte bereiken door op de link "Websitebeheer" te klikken in het "Gebruikersmenu" (zichtbaar nadat u bent ingelogd) of door het toevoegen van /administrator aan het eind van uw domeinnaam..

Inloggen in het beheergedeelte gebeurt met de gebruikersnaam en het wachtwoord dat is aangemaakt tijdens de installatie van Joomla.

Inloggen

Gebruik voor het inloggen op de voorkant van uw website het inlogformulier. Gebruik de gebruikersnaam en het wachtwoord die zijn aangemaakt tijdens het installatieproces. Eenmaal ingelogd kunt u artikelen aanmaken en aanpassen.

Bij het beheren van uw website kunt u artikelen aanmaken die alleen ingelogde gebruikers kunnen zien.

Maken van een artikel

Eenmaal ingelogd op de voorkant van de website ziet u in deze voorbeelddata een nieuw menu, het gebruikersmenu. Klik, om een nieuw artikel aan te maken, op "Maak een artikel" in dat menu.

Het formulier "nieuw artikel" heeft veel mogelijkheden, maar het invullen van een titel en iets in het tekstvak volstaat al. Om het gemakkelijk terug te vinden zet u de status op gepubliceerd.

Een bestaand artikel kan worden aangepast door op het wijzig icoon te klikken (deze wordt alleen weergegeven voor gebruikers die de juiste rechten hebben om een artikel te kunnen bewerken).

Template en modules

De uitstraling van de website wordt bepaald door de template. U kunt de websitenaam, de achtergrondkleur en nog veel meer aanpassen door de opties van de template naar eigen inzicht in te stellen. Dit kunt u doen door in het beheergedeelte naar de templatestijlen te gaan en te klikken op het standaard template (Protostar). De meeste wijzigingen kunnen gemaakt worden op het tabblad opties.

De blokken rond de hoofdcontent van de website worden modules genoemd. U kunt de afbeelding bovenaan de pagina wijzigen door de afbeeldingsmodule te bewerken in modulebeheer.

Leer meer

Er kan veel meer geleerd worden hoe Joomla! te gebruiken om de website die u voor ogen staat te bouwen. U kunt veel meer leren op de Joomla! documentatie site en op de Joomla! forums.